Afgelopen donderdag is het begonnen met sneeuwen en dat hebben we geweten! Natuurlijk is het sinds lang dat we echt winterweer hebben en we zullen ons dan ook weer even moeten aanpassen.
Wat me opvalt is dat als ons dit ‘overkomt’ heel Nederland in rep en roer is en bijna het hele openbare leven plat ligt (670 km file, auto’s en vrachtwagens in de sloten, niet meer in of uit Utrecht kunnen met de trein). Ik kan me dat van vroeger toch niet herinneren terwijl we toen toch heel wat koude en witte dagen/weken hebben gehad.

Mijn analyse is dat we met zoveel mensen enorm mobiel moeten zijn en dat alles zo precies op elkaar afgestemd is dat we extreme weersomstandigheden dan ook niet meer aan kunnen. De marges in ons dagelijks leefproces zijn te klein om onverwachte zaken op te vangen. Systemen die zo strak op elkaar afgesteld zijn dat bij het minste of geringste het misloopt. Je zou ook kunnen zeggen dat we ons slecht voorbereiden op dit soort onverwachte omstandigheden of misschien is het wel een vanzelfsprekendheid geworden want de ander regelt het toch wel voor ons…?

Binnen de NS zie je dat de moderne NS, gesplitst in verschillende bedrijven met ieder zijn of haar eigen verantwoordelijkheid de schuld bij het bedrijf Rover legt want zij zorgen er niet voor dat er geen bevroren wissels zijn. De passagier moet van A naar B worden vervoerd maar als er iets mis gaat bij een van de bedrijven dan is het altijd de ander die het niet goed heeft gedaan.
Dit zien we ook regelmatig in de gezondheidszorg gebeuren: wanneer er iets in het behandeltraject van een patiënt mis gaat waar de afdeling of medewerker maar beperkte invloed op heeft dan ligt het aan de ander. Of het onderverdelen van het proces in functionele eenheden waardoor niemand zich meer druk maakt over het totale proces.
Een ander voorbeeld is dat de overheid de ANWB een uitbrander geeft dat die niet op tijd een weeralarm uitdoet en ons dus niet voldoende waarschuwt. De overheid zegt nog net niet dat het de schuld van de ANWB is dat er zoveel ongelukken gebeuren. Misschien zegt de ANWB op haar beurt weer dat de KNMI geen juist weerbericht geeft en ga zo maar door.

Het klinkt als dat we heel goed in staat zijn om onze ‘systemen’ of anderen de schuld te geven in plaats van bij onszelf te raden te gaan wat je er zelf aan kunt doen. We maken ons op deze manier erg afhankelijk van elkaar.
Mijn advies is om gewoon weer terug te gaan naar de basis: iedereen neemt zijn eigen verantwoordelijkheid in onverwachte omstandigheden dus bereidt zich zelf goed voor, organisaties zorgen voor noodplannen en totale dienstverlening vanuit de klant geredeneerd in plaats vanuit een gedeelte van het proces en laten we vooral accepteren dat sommige dingen in het leven niet te beheersen zijn. Dan komt het gewoon aan op creativiteit en vergeten we ook niet te genieten van de mooie sneeuwplaatjes!